Salzbibel · Lesetext · 2. Buch
Das zweite Buch · S. 291
Die Rechtsgutachten · S. 291 · Bl. 143r · Band 1
Wortlaut der Handschrift Übersetzung — Ziffern am Rand sind die Segmentnummern (Sprungziel #s<Seite>-<Nummer>); hochgestellte Ziffern verweisen auf unsichere Lesungen am Fuß der Seite.
Die Rechtsgutachten
S. 210–361 · Bl. 102v–178v · Bd. 1 · Zeitleiste: 2. Buch
S. 291
Bl. 143rBd. 12. Buch · Die RechtsgutachtenFaksimile (ORKA)Das Annder Buch
Fortsetzung von der vorigen SeiteErgo succedit elegans decisio Baldi in L. 2.
so folgt daraus die elegante Entscheidung des Baldus in L. 2,
C. de seruit. et aqua, Quod licet princeps solutus est lege positiua, quod tamen non sit solutus dictamine rationis naturalis, nec à lege naturæ, quia est animal rationale.
C. de servit. et aqua: Dass der Fürst zwar vom positiven Gesetz gelöst ist, jedoch nicht vom Gebot der natürlichen Vernunft noch vom Naturgesetz gelöst ist, weil er ein vernunftbegabtes Wesen (animal rationale) ist.
Accedat Tex. in Epistola. inter claras C. de summa Trinit. et fide cath. qui dicit nihil esse quod lumine clariore perfulgeat quam recta fides in principe, cum similib. faciunt optimé cumulata à Castrens. in Consil. 3171.
Hinzu kommt der Text in der Epistola „inter claras“, C. de summa Trinit. et fide cath., der sagt, es gebe nichts, was in hellerem Licht erstrahle als der rechte Glaube beim Fürsten; samt Ähnlichem; aufs Beste wirkt dazu das von Castrensis Zusammengetragene in Consil. 317
Primæ partis oīo2 Videnda, ubi concludit, quod etiam sūmus princeps, ex causa quantum Vis ardua, non potest Venire contra contract[us]3.
des ersten Teils, ganz nachzusehen, wo er schließt, dass auch der höchste Fürst aus einem noch so schwerwiegenden Grund nicht gegen Verträge handeln kann.
Et quod oīa iura dicentia, principem posse aufferre dominum rei priuato, sint intelligenda, dummodo non Veniat contra fidem, siue promissa.
Und dass alle Rechtssätze, die sagen, der Fürst könne einem Privaten das Eigentum an einer Sache nehmen, so zu verstehen seien, sofern er nicht gegen Treue oder Versprechen handelt.
Nam quamuis dominia rerum fuerint inuenta de iure gentium secundario, fidem tamen seruare est de iure primæuo nati4, fuit enim eo ipso, quo gentes esse cæperunt, ut dicit Bart. in L. si id quod. ff.
Denn obwohl das Eigentum an den Sachen nach dem sekundären Völkerrecht erfunden wurde, ist doch das Halten der Treue vom ursprünglichen Recht her geboren; denn es entstand in eben dem Augenblick, da die Völker zu sein begannen, wie Bartolus sagt in L. si id quod, ff.
De condict. in deb. et probatur per tex. in cap. ius naturale. 1.
De condict. indeb., und es wird bewiesen durch den Text in cap. ius naturale, 1.
Distinctione, ibi Depositæ rei restitutio Videatur oīo Cast. in dicto consilio.
Distinctio, dort: „die Rückgabe der hinterlegten Sache“; ganz nachzusehen Castrensis in dem genannten Consilium.
Vnnd hie erwiedder thut nichts, ob gesagt werde, das solch Contract vnnd Vertrege, nicht vom Jtzt regierendenn Hochberumbten Fürstenn, sondernn Sfgl.Läuft auf der nächsten Seite weiter
Und hiergegen tut nichts, wenn gesagt wird, dass solche Kontrakte und Verträge nicht vom jetzt regierenden hochberühmten Fürsten, sondern von Seiner Fürstlichen Gnaden
Unsichere Lesungen
- 317 — Zahl
- oīo — Kürzung omnino
- contract[us] — Kürzungszeichen aufgelöst
- nati — Lesung